Budowa skóry

Budowa skóry

Skóra stanowi zewnętrzną powłokę ciała. Pełni szereg ważnych funkcji – nie można ich zastąpić, ponieważ są one ściśle powiązane z aktywnością innych narządów ludzkiego organizmu. W zasadzie wszędzie budowa skóry jest taka sama, jednak jej grubość znacząco różni się w poszczególnych częściach ciała. Ze skórą są także związane przydatki skóry: włosy, paznokcie i gruczoły (łojowe, potowe, mleczne i zapachowe). Każdy problem, dotyczący funkcji lub wyglądu skóry, będzie miał głęboki wpływ na zdrowie fizyczne i umysłowe. Skóra składa się z trzech warstw – warstwy zewnętrznej (naskórka), skóry właściwej i warstwy położonej poniżej skóry właściwej (tkanki podskórnej). Każda z nich pełni określone funkcje.

Naskórek

Cienka, odporna, najbardziej zewnętrzna warstwa skóry. Jej górna część to warstwa rogowa. Nieuszkodzona, chroni organizm przed inwazją bakterii, wirusów i pasożytów, jak również osłania głębiej położone narządy, mięśnie, nerwy i naczynia krwionośne. Naskórek składa się z 6-20 warstw komórek, ułożonych jedna na drugiej. Jego górne warstwy złuszczane są jako martwe komórki, zawierające keratynę. Żywe, rozmnażające się przez podział komórki warstwy podstawnej są odpowiedzialne za ich uzupełnianie. Naskórek – z jego zdolnością do ciągłego odnawiania, elastycznością i doskonałą właściwością izolującą ciepło – jest praktycznie wieczny, ponieważ martwe złuszczone elementy są stale uzupełniane. W zasadzie, zewnętrzna warstwa rogowa jest grubsza na tych powierzchniach ciała, którym potrzebna jest zwiększona ochrona, np. na dłoniach i podeszwach. W głębszych warstwach naskórka znajdują się melanocyty (komórki barwnikowe), które wytwarzają melaninę – substancję nadającą skórze kolor. Zwiększona produkcja barwnika jest związana ze światłem słonecznym. Barwa ludzkiej skóry zależy od ilości i lokalizacji ziaren pigmentu, co jest genetycznie uwarunkowane. W naskórku znajdują się również komórki Langerhansa, tworzące integralną część ludzkiego układu immunologicznego. Odgrywają ważną rolę w rozpoznawaniu obcych dla organizmu substancji oraz biorą udział w procesach alergicznych zachodzących w skórze.

Skóra właściwa

Następna warstwa skóry, zbudowana z elastycznych włókien, odpowiedzialnych za zapewnienie jej elastyczności i jędrności. Zawartość wody w tej tkance oraz jej kondycja decydują o świeżości cery lub pomarszczonym i zwiotczałym wyglądzie skóry. Skóra właściwa jest wyraźnie oddzielona od powierzchownej warstwy skóry – linia graniczna nie przebiega prosto, lecz jest dość falista. Naskórek ściśle dostosowuje się do „skaczącego kształtu” skóry właściwej, dlatego obie warstwy są silnie połączone na znacznie większej powierzchni. Ten fakt odgrywa znaczącą rolę w odżywianiu naskórka, ponieważ nie posiada on odżywczych naczyń krwionośnych (dlatego podczas urazu nie obserwuje się krwawienia). Substancje odżywcze dostają się do komórek naskórka na drodze wzajemnej wymiany i przesączania (osmozy i dyfuzji). Zatem, naskórek i skóra właściwa muszą kontaktować się ze sobą na możliwie największej powierzchni w celu optymalnego działania. Warstwa skóry właściwej jest bogata w gruczoły, naczynia krwionośne, zakończenia nerwowe i mieszki włosowe. Pod wpływem ciepła, gruczoły potowe wytwarzają pot, który parując z powierzchni skóry ochładza ludzki organizm. Ten proces ma ogromne znaczenie w odtruwaniu organizmu, ponieważ z potem są usuwane liczne szkodliwe substancje. W okolicy pachy i blisko krocza znajdują się tzw. gruczoły apokrynowe, wytwarzające lepką i tłustą wydzielinę, która przybiera charakterystyczny zapach pod wpływem żyjących w tych okolicach bakterii. Ich podstawowa funkcja – produkcja feromonów – ma znacznie mniejsze znaczenie u ludzi z powodu naszego osłabionego zmysłu węchu; niemniej wiele firm produkujących kosmetyki usiłuje używać ich jako składniki określonych perfum w celu zwiększenia seksapilu (seksualnego powabu). Około 2 milionów gruczołów potowych organizmu wydala 500-800 ml potu dziennie. Ilość ta może zwiększyć się do kilku litrów podczas wysiłku fizycznego, ciężkiej pracy czy podniecenia. Pot zawiera głównie wodę, lecz – oprócz wielu rozpuszczonych substancji – znajdują się w nim również kwasy tłuszczowe. Jeśli w następstwie określonej aktywności organizmu, gruczoły potowe wydalają na powierzchnię skóry nieprawidłowo duże
lub małe ilości potu, to w rezultacie może to prowadzić do przetłuszczenia lub suchości skóry i włosów. Nadmierne pocenie jest szkodliwe z powodu utraty keratynocytów, co zwiększa przepuszczalność skóry.
Gruczoły łojowe wydzielają 1-2 gramy łoju dziennie. Podczas produkcji łoju, komórki wyścielające gruczoł wypełniają się tłuszczem, a następnie rozpadają się i zamieniają w wydzielinę. Wyciśniecie łoju na powierzchnię skóry zachodzi podczas skurczu malutkiego mięśnia napinającego włos. W przypadku prawidłowego funkcjonowania, łój pokrywa, chroni i zmiękcza warstwę keratyny, nawilża włosy i skórę, a dzięki zawartości kwasów tłuszczowych zapobiega namnażaniu się patogenów. Naczynia włosowate skóry właściwej odżywiają skórę i uczestniczą w regulacji cieplnej naszego organizmu. Kiedy organizm jest przegrzany, naczynia krwionośne rozszerzają się aby ułatwić większy przepływ krwi w pobliżu powierzchni skóry, gdzie zachodzą reakcje egzotermiczne. Podczas ochłodzenia organizmu, kapilary kurczą się, zatrzymując wewnątrz ciepło. Poza dużą ilością naczyń włosowatych i limfatycznych biegnących i kończących
się w skórze, skóra właściwa zawiera również zakończenia nerwowe, które w pewnych punktach sięgają aż po naskórek. Ich funkcją jest odbieranie wrażenia ciepła, zimna, dotyku, ucisku, bólu i świądu. Niektóre partie ciała mają więcej zakończeń nerwowych niż inne, np. powierzchnie opuszków palców rąk i stóp, dlatego są bardziej wrażliwe na dotyk. Ilość zakończeń nerwowych, gruczołów potowych, łojowych, mieszków włosowych
i naczyń krwionośnych jest zmienna w różnych częściach ludzkiego ciała. Np. na szczycie naszej głowy można odnaleźć liczne mieszki włosowe, podczas gdy na podeszwie nie ma żadnego.

Tkanka podskórna

Warstwa leżąca poniżej skóry właściwej, chroniąca organizm przed wahaniami temperatury, pełni również funkcję amortyzującą oraz rolę rezerwuaru energii. Jej grubość jest zmienna i zależy od okolicy ciała, w której jest umiejscowiona: od kilku milimetrów (np. na powiekach) do kilku centymetrów (np. na brzuchu i pośladkach). Tkanka podskórna kobiety zawiera więcej tkanki tłuszczowej niż męska, dlatego kobieca figura jest łagodniej zaokrąglona. Tkanka tłuszczowa tkanki podskórnej nie tylko nadaje kształt ciału, lecz – amortyzując jego powierzchnię – zapewnia ochronę przed uderzeniem i stłuczeniem.

www.wiekannmanschnellabnehmen.eu www.candida-albicans.org www.skorne-choroby.pl